Woninginbraak gaat soms de boeken in als vernieling. Straatroof als zakkenrollen. Agenten zeggen in een onderzoek dat ze onder druk van hun leidinggevende misdrijven anders hebben geregistreerd dan zou moeten, om zo misdaadcijfers gunstiger voor te stellen. De korpleiding noemt het onderzoek absolute onzin.  Denk jij dat er gesjoemeld wordt met criminaliteitscijfers?


Onderzoek

Het creatief boekhouden met criminaliteitscijfers blijkt uit onderzoek van Investico, een platform van onderzoeksjournalisten dat de bevindingen nu publiceert in een uitgebreid artikel in tijdschrift De Groene Amsterdammer. Investico hield een peiling onder leden van de Nederlandse Politiebond, waar 1500 agenten op reageerden.

Tip van een agent

De onderzoeksjournalisten van Investico begonnen na een tip van een agent met gewetenswroeging. Ruim tien jaar geleden legde hij een eed af om burgers te beschermen, maar inmiddels dient hij vooral de cijferadministratie van zijn chef. “Cijfers worden op allerlei manieren kloppend gemaakt. We houden mensen gewoon voor de gek”, zegt hij. “Veel agenten storen zich hieraan, maar dit aankaarten wordt niet op prijs gesteld. Kritische agenten hebben weinig kans op een carrière.”

Goochelen met cijfers

Er zou vooral worden gegoocheld met delicten die prioriteit hebben en politiek gevoelig liggen, Zo kan een straatroof ook worden geregistreerd als ‘zakkenrollerij’ of ‘diefstal’, een woninginbraak waarbij de inbrekers via de schuur zijn binnengekomen als ‘inbraak in schuur’ en een mishandeling als ‘ruzie’. Diefstal wordt verlies of vermissing van goederen.

Nederland moet veiliger

Het eerste kabinet Balkenende had een missie: Nederland moet veiliger. Speerpunt van het beleid: het terugdringen van ‘gewelddadige vermogenscriminaliteit’ zoals straatroof, woninginbraak en overvallen. Het zijn juist deze misdaden die opvallen in de reeks voorbeelden van cijfermanipulatie die agenten geven. “De motivatie is eenvoudig”, zegt een agent uit de eenheid Amsterdam. “Woninginbraken zijn een speerpunt. Teamchefs worden aangesproken op die resultaten. Vernieling is géén speerpunt, dus teamchefs zullen alles aangrijpen om als het enigszins kan inbraak onder vernieling te schuiven of een andere maatschappelijke klasse die niet belangrijk is.”

Minder aangiftes

Volgens een deel van de ondervraagde agenten dalen de criminaliteitscijfers ook omdat het doen van aangifte voor burgers moeilijker is geworden. Veel politiebureau’s zijn gesloten en vervangen door politieposten die maar een paar dagdelen per week geopend. Een agent vertelt aan de journalisten van Investico dat het aantal aangiften van fietsendiefstal in zijn gemeente spectaculair daalde nadat twee bureaus werden gesloten. “In de koffiekamer complimenteert de leiding ons dan dat we goed gewerkt hebben, maar ik denk dan: nee, er zijn niet minder diefstallen, er zijn alleen minder aangiften.”

‘Absolute onzin’

Aan de top van de politiehiërarchie heerst ongeloof over de bevindingen van het onderzoek. “Het is absolute onzin”, zegt een belangrijke adviseur van de korpsleiding, lid van de Korpsstaf, die niet met naam genoemd wil worden. Hij kan de reacties niet rationeel verklaren maar zegt: “Politieagenten zijn eigenwijs en sommigen zijn cynisch over de vele veranderingen in de Nationale Politie.”

Korpschef

Ook korpschef Erik Akerboom van de Nationale Politie herkent de manipulatie van criminaliteitscijfers niet, maar kondigt bij de NOS wel aan er nader onderzoek naar te willen doen: “De signalen dat er op grote schaal druk wordt uitgeoefend op agenten om bewust onjuist te registreren heb ik niet. Maar als collega’s dat zo ervaren, vind ik wel dat we er serieus naar moeten kijken. Ik wil zelf in gesprek met deze collega’s en er goed onderzoek naar laten doen.”

Wat vind jij?

Heb jij wel eens een aangifte gedaan die als een kleiner vergrijp werd geregistreerd? Is je ooit ontmoedigd om aangifte te doen? Denk je dat er met cijfers gerommeld wordt om de politieke targets te halen of niet? We horen graag jouw mening!